,,Bunt – Ekspresjonizm – Transgraniczna awangarda” w Bydgoszczy

bunt_plakat

25 czerwca  2015 w Galerii Sztuki Nowoczesnej Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy odbył się kolejny wernisaż wystawy donacyjnej grafiki ze zbiorów prof. St. Karola Kubickiego w Berlinie oraz prezentacja projektów artystycznych: Refleks, Ulotka, Ich 7. W 2015 roku wystawa będzie prezentowana jeszcze w Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Dreźnie i Dolnośląskim Centrum Fotografii „Domek Romański” we Wrocławiu. „Bunt…”  honoruje darowiznę z berlińskiej kolekcji profesora St. Karola Kubickiego, syna polsko-niemieckiej pary artystów awangardowych, Margarete i Stanisława Kubickich, dla Muzeum Narodowego w Poznaniu i Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. Prezentowana w bydgoskim Muzeum wystawa obejmuje ponad 100 prac plastycznych, w tym przede wszystkim 81 ekspresjonistycznych dzieł graficznych i rysunkowych poznańskiej artystyczno-literackiej grupy Bunt, działającej w latach 1918-1922 w Poznaniu i Berlinie. Ekspozycja czynna będzie do 23 sierpnia.

Artyści pragnęli manifestować przede wszystkim absolutną wolność i niezależność twórcy. Za główny cel powzięli sobie budzenie emocji, głęboko skrywanych uczuć oraz badanie nieznanych obszarów ludzkiej psychiki. Dlatego też niejednokrotnie sięgano do sztuki prymitywnej jako praźródła ludzkiej ekspresji. Pod tym pojęciem rozumiano nie tylko twórczość ludową, ale także średniowieczną czy plemienną (np. afrykańską). Rozwiązania formalne czerpano zatem zarówno z podhalańskich malowideł na szkle, jak i ze średniowiecznego drzeworytu, a mistyka wieków średnich stała się źródłem inspiracji oraz symboliki. Motywy religijne wykorzystywane przez artystów Buntu posłużyły jako narzędzie do przenoszenia uniwersalnych, ponadczasowych treści moralnych i społecznych. Wiązały się ponadto z mesjanistyczną wizją niepodległościową konsekwentnie kontynuowaną od czasów romantyzmu. Pod względem formalnym artyści zrywali jednak z tradycją realizmu. Na widza oddziaływać miały, silnie uproszczone, geometryczne niemalże abstrakcyjne formy niosące dużą ekspresję. Kompozycja w założeniu miała być syntetyczna, a kolorystyka kontrastowa, uzyskana zazwyczaj poprzez zestawienie czerni i bieli. Takie efekty artyści osiągali głównie dzięki technikom graficznym (linoryt, drzeworyt) jak i rysunkowym, ale posługiwali się również malarstwem oraz rzeźbą (August Zamoyski). Wśród prac darowanych przez Profesora Kubickiego bydgoskiemu Muzeum znalazł się jeden ze słynnych autoportretów Stefana Szmaja. Artysta i zarazem lekarz mieszkał w latach 1929-1936 w Bydgoszczy, gdzie prowadził swój gabinet okulistyczny, a także aktywnie uczestniczył w życiu kulturalnym. Był inicjatorem wielu artystycznych przedsięwzięć, jak również bohaterem wielu skandali, powodujących ferment w bydgoskim środowisku. Wystawa organizowana w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy będzie więc niezwykłą okazją do bliższego zapoznania się z postacią Stefana Szmaja oraz jego kolegów – artystów, z którymi wspólnie zbudował legendę polskiej awangardy: grupę Bunt.